Natuurpracht op ruïnes van de citadel

De ecologische waarde van de gronden rond ‘Het Bolwerk’ in Zoutleeuw was bij natuurliefhebbers al langer bekend.

De aankoop van het perceel door Natuurpunt was een cruciale stap naar een definitieve bescherming. In 2007 werd er een eerste en belangrijk deel van ‘Het Bolwerk’, aan de rand van de stad verworven. Op dit perceel bevindt zich een klein deel van de ruïnes van de citadel. Vandaag is nog enkel de stervorm herkenbaar in het landschap.

Erfgoed in relatie met natuur

Het beheerdoel van ‘Het Bolwerk’ centreert zich o.a. rond het zichtbaar maken van de contouren van de citadel in het landschap. Dit is nodig want met het vervagen van de oude stadsgrenzen kan er vlug een einde komen aan de (h)erkenning van dit erfgoed.

Samen met de scholen van Zoutleeuw, een landbouwer en onze eigen vrijwilligers zorgen wij ervoor dat dit mooi perceeltje nog waardevoller wordt en de unieke fauna en flora beschermd blijft.   Natuurpunt Zoutleeuw geeft er graag rondleidingen voor het publiek, organiseert werkdagen en activiteiten.

Natuurpunt is tot op heden trouwens de enige eigenaar van gronden op en rond de archeologische site die toegang geeft tot haar perceel.

In februari 2015 stond ‘Het Bolwerk’ nog in het oog van de storm toen het stadsbestuur een negatief advies gaf voor de erkenning van het natuurgebied ‘Bolwerk-Leeuwse Getevallei’. Lees er meer over in ons FOCUSARTIKEL.

Belangrijke actuele en potentiële natuurwaarden

Naast de cultuurhistorische waarden zijn de actuele en potentiële natuurwaarden van de site erg belangrijk.

Paddenstoelen gebonden aan onbemeste graslanden, zoals weidewasplaat, grauwe wasplaat, papegaai-zwammetje, zeldzame knotszwammen en aardtongen maken dit natuurgebied uniek.

Een kalkminnende vegetatie van wilde marjolein, kattendoorn, knolboterbloem, kleine bevernel, hondspeterselie, gewone agrimonie en goudhaver zorgen voor een kleurrijk landschap. Ook het zeldzame akkerklokje zie je hier en daar nog bloeien.   De levendbarende hagedis heeft aan ‘Het Bolwerk’ een huis gevonden en wie goed luistert tussen april en augustus, kan regelmatig het gezang van de geelgors horen in deze omgeving.

Op de wallen staan gemengde inheemse hagen die de contouren van de oude citadel accentueren. De graslanden zelf worden extensief begraasd zodat we hier op termijn een bloemrijk karakter zullen krijgen.

Natuureducatie

We werken nauw samen met de Zoutleeuwse scholen in het kader van natuureducatie. Regelmatig komen leerlingen helpen op onze percelen aan ‘Het Bolwerk’:

  • In januari 2014 kwam het 6de leerjaar van St-Leonardus Zoutleeuw het maaisel en takkensnoeisel opruimen. In het kader van het ‘Educatief Natuurbeheer’ helpen ze zo mee om de zeldzame wasplaatpaddenstoelen opnieuw een betere kans te geven op ontwikkeling tegen de schrale grasland hellingen van de vroegere citadel.
  • In het voorjaar van 2015 hebben leerlingen van school Zonnegroen Zoutleeuw de wallen helpen opruimen en onderhouden.   Ook hebben ze enkele houthopen gemaakt voor de levenbarende hagedisjes die er wonen.

Stortafval

Natuurpunt Zoutleeuw is erg blij met al deze helpende handen vanuit de scholen. Aan het stortafval op de flanken van de wallen mogen de leerlingen evenwel niet komen, wegens te gevaarlijk.

Het stadsbestuur heeft beloofd deze plek te laten saneren. We wachten al enkele jaren op de beloofde grote opkuis van het stort, dat nu het zicht op de gracht van de citadel belemmert.

Populierenbosjes

Naast het natuurgebied met de contouren van de wallen, heeft Natuurpunt Zoutleeuw ook nog drie populierenbosjes in beheer die horen bij ‘Het Bolwerk’. Het laatste perceeltje werd aangekocht in 2014.

Wanneer de populieren kaprijp zijn willen we via een combinatie van verbossen en bebossen terug inheemse boomsoorten op dit mooi stukje natuur krijgen.

Beheerwerken Het Bolwerk

Citadelperceel: van mei tot november wordt maaien en begrazen afgewisseld.   De flanken zijn uitgerasterd om te voorkomen dat de zware koeien de bodem te diep vertrappelen en zo de groei van de wasplaten belemmeren. Daarom zorgen kleine paarden of schapen er voor de nabegrazing.

Meer weten over Het Bolwerk?

Aarzel niet om contact op te nemen met Nicole Smeyers: n.smeyers1@gmail.com