Vier versnipperde percelen met poelen

Iedere Leeuwenaar kent ongetwijfeld het gehuchtje Bos.  Daar, gelegen tussen de samenvloeiing van Kleine en Grote Gete, ligt Meertsheuvel, een binnenpolder met kleine landschapselementen zoals oude haag- en houtkanten en poelen.

De zeldzame kamsalamander (Getedraak) tracht hier in het versnipperde landschap te overleven.    Dankzij gerichte beheerwerken, goede monitoring en de steun van vele partners kreeg deze bedreigde soort nieuwe kansen.

Om de nog aanwezige natuurwaarden te beschermen werd een groot deel van Meertsheuvel aangeduid als habitatrichtlijn.    Deze Europese richtlijn legt een aantal beperkingen op met betrekking tot grondverzet, landbouw en vegetatiewijziging.

In totaal gaat het om  114 ha Europees erkend natuurgebied.   Binnen die 114 ha beheert Natuurpunt vier versnipperde percelen, samen goed voor 12 ha.   Deze kleine natuurgebiedjes maken deel uit van het project Aronst Hoek.

Kamsalamander

De kamsalamander is erg zeldzaam in Vlaanderen en was bijna uitgestorven in de streek.   Sinds enkele jaren is het dier in een deel van de Grote Getevallei bezig aan een voorzichtige comeback. Op termijn zijn er echter veel meer maatregelen nodig om de populatie te redden.

De stad Zoutleeuw heeft in samenwerking met de provincie Vlaams-Brabant en Natuurpunt Zoutleeuw de Kamsalamander gekozen als koestersoort. Samen ondernemen we stappen om dit diertje en haar gehele leefomgeving beter te beschermen.

Salamanders zijn amfibieën: net zoals kikkers en padden leven ze deels in het water en deels op het land. In ons land leven er nog een vijftal soorten salamanders.

De Kamsalamander is de grootste en meest zeldzame onder hen. Dat hij zo zeldzaam is, komt vooral omdat hij zeer veeleisend is. Voor zijn leven in het water moet hij het vooral hebben van natuurlijke poelen met zachte hellingen en daarin veel waterplanten. Liefst valt de poel tijdens de zomer een korte periode droog. Op het land wil hij vooral veel afwisseling van hooilanden, weiden afgeboord met hagen en houtkanten en enkele groepjes struiken.

De Meertsheuvel is door Vlaanderen afgebakend als een gebied dat dient beschermd te worden op Europees niveau. Door het aanleggen van de nieuwe poelen, gaan we in op het Europese beleid en krijgt het koesterdier nieuwe overlevingskansen.   Het leefgebied van het dier op het land moet ook versterkt worden. Land- en bosbouwers worden dan ook nauw betrokken bij het landschapsherstel.

Nieuwe poelen voor de ‘Getedraak’

  • Om de kamsalamander betere kansen te geven heeft Natuurpunt Zoutleeuw in 2010 twee poelen laten uitgraven.
  • Op 23 september 2014 werden er i.s.m. de stad Zoutleeuw en Regionaal Landschap Zuid-Hageland nog drie extra poelen aangelegd. Zulke kleine poelen met zachte hellingen vallen dikwijls tijdelijk droog in de zomer, en zijn daarom een ideaal biotoop voor de kamsalamander, onze bedreigde ‘Getedraak’.
  • In september 2015 werden er door het Regionaal Landschap Zuid Hageland nog eens drie extra poelen gegraven op percelen eigendom van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB).

Een verbinding met het nabije, stroomopwaarts gelegen ‘Viskot’ in Drieslinter, zou deze bedreigde salamander nog extra ondersteunen.

Natuureducatie

Natuurpunt Zoutleeuw verzorgt in Meertsheuvel al zeven jaar Educatieve Natuurbeheerdagen.  ENB is een project rond natuurbeleving en –beheer voor scholen, jeugdgroepen en andere verenigingen.  Leerlingen van basisschool St.-Leonardus komen in de winter hier de natuur een handje helpen.

  • Februari 2012: 3de en 4de leerjaar komt hagen aanplanten.
  • Februari 2013: leerlingen maken de poelen proper en verzamelen takkenhopen voor de kamsalamander.
  • Januari 2014: het 4de, 5de en 6de leerjaar >> opruimen maaisel en maken takkenhopen.
  • Januari 2015: het 4de, 5de en 6de leerjaar >> helpen bij de aanplant van houtkant (600 planten: mei- en sleedoorn, hazelaar, Gelderse roos, … ).
  • Februari 2016: het 4de, 5de en 6de leerjaar >> aanplant van houtkant en maken takkenhopen.
  • Januari 2017: het 4de, 5de en 6de leerjaar >> aanplant van houtkant en maken takkenhopen.
  • Januari – februari 2018: het 4de, 5de en 6de leerjaar >> opruimen maaisel en maken takkenhopen voor levendbarende hagedis.  (Bekijk de fotoreportage eens.)

Beheerwerken Meertsheuvel

De percelen worden twee keer gemaaid door landbouwers (1x in juni en 1 x in september), waarna we het grasveld laten nabegrazen. Regelmatig worden de poelen en houtkant voor de kamsalamander onderhouden.

In juni 2015 plaatsten vrijwilligers nog palen om de recent aangeplante houtkant te beschermen.

CONTACTPERSONEN: 

Pagina laatst bijgewerkt op 20/09/2018