Vier versnipperde percelen met poelen

Iedere Leeuwenaar kent ongetwijfeld het gehuchtje Bos. Daar, gelegen tussen de samenvloeiing van beide Geten, ligt de Meertsheuvel: een nat gebied met enkele poelen, wat houtkant en een eenzame haag, waar de kamsalamander nog weet te overleven.

Rond de Meertsheuvel ligt 114 ha Europees erkend natuurgebied.   Binnen die 114 ha beheert Natuurpunt vier versnipperde percelen, samen goed voor 12 ha.

Kamsalamander

De kamsalamander is erg zeldzaam in Vlaanderen en was bijna uitgestorven in de streek.   Sinds enkele jaren is het dier in een deel van de Getevallei bezig aan een voorzichtige comeback. Op termijn zijn er echter veel meer maatregelen nodig om de populatie te redden.

De stad Zoutleeuw heeft in samenwerking met de provincie Vlaams-Brabant en Natuurpunt Zoutleeuw de Kamsalamander gekozen als koestersoort. Samen ondernemen we stappen om dit diertje en haar gehele leefomgeving beter te beschermen.

Salamanders zijn amfibieën: net zoals kikkers en padden leven ze deels in het water en deels op het land. In ons land leven er nog een vijftal soorten salamanders.

De Kamsalamander is de grootste en meest zeldzame onder hen. Dat hij zo zeldzaam is, komt vooral omdat hij zeer veeleisend is. Voor zijn leven in het water moet hij het vooral hebben van natuurlijke poelen met zachte hellingen en daarin veel waterplanten. Liefst valt de poel tijdens de zomer een korte periode droog. Op het land wil hij vooral veel afwisseling van hooilanden, weiden afgeboord met hagen en houtkanten en enkele groepjes struiken.

De Meertsheuvel is door Vlaanderen afgebakend als een gebied dat dient beschermd te worden op Europees niveau. Door het aanleggen van de nieuwe poelen, gaan we in op het Europese beleid en krijgt het koesterdier nieuwe overlevingskansen.   Het leefgebied van het dier op het land moet ook versterkt worden. Land- en bosbouwers worden dan ook nauw betrokken bij het landschapsherstel.

Nieuwe poelen voor de ‘Getedraak’

Om de kamsalamander betere kansen te geven heeft Natuurpunt Zoutleeuw in 2010 twee poelen laten uitgraven.

Op 23 september 2014 werden er i.s.m. de stad Zoutleeuw en Regionaal Landschap Zuid-Hageland nog drie extra poelen aangelegd. Zulke kleine poelen met zachte hellingen vallen dikwijls tijdelijk droog in de zomer, en zijn daarom een ideaal biotoop voor de kamsalamander, onze bedreigde ‘Getedraak’.

In september 2015 zullen er door het Regionaal Landschap Zuid Hageland nog eens 3 extra poelen gegraven worden op percelen eigendom van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB).

Een verbinding met het nabije, stroomopwaarts gelegen ‘Viskot’ in Drieslinter, zou deze bedreigde salamander nog extra ondersteunen.

Natuureducatie

Natuurpunt Zoutleeuw werkt nauw samen met de Zoutleeuwse scholen in het kader van natuureducatie. Regelmatig komen leerlingen helpen in onze percelen aan de Meertsheuvel:

  • Februari 2012: 3de en 4de leerjaar van de St.-Leonardusschool komt hagen aanplanten
  • Februari 2013: leerlingen van de St.-Leonardusschool maken de poelen proper en verzamelen takkenhopen voor de kamsalamander
  • januari 2015: het 4de, 5de en 6de leerjaar van de St.-Leonardusschool helpen bij de aanplant van houtkant (600 planten: mei- en sleedoorn, hazelaar, Gelderse roos, … ).

Beheerwerken Meertsheuvel

De percelen worden twee keer gemaaid door landbouwers (1x in juni en 1 x in september), waarna we het grasveld laten nabegrazen. Regelmatig worden de poelen en houtkant voor de kamsalamander onderhouden.

In juni 2015 plaatsten vrijwilligers nog palen om de recent aangeplante houtkant te beschermen.

Vragen over Meertsheuvel?

Aarzel niet om contact op te nemen met de conservator van dit natuurgebied Nicole Smeyers: n.smeyers1@gmail.com